Geedi Shaambowgii Mareykanka oo laga guuleystay

“Gabayga Yeeraya,Guuxaan Baxaaya iyo Gurbaankan Reer Buushaa lagu Guurihaa”

W/D: Amiin Yuusuf Khasaaro

Muqdisho, Soomaaliya

Geedi Shaambow ama Geedi Baabow, waxa uu ahaa nin si weyn looga yaqaanay dhulka ay degan yihiin Beelaha Digil iyo Mirifle gaar ahaan Buurta loo yaqaano Buur Hakaba oo uu deganaa, waxa uuna ahaa nin si weyn u cadaadin jiray dadka deegaankaas, waxa uuna ahaa in si weyn looga cabsan jiray, isagoo duulaamo ku qaadi jiray deegaanada ku dhow dhow, halkaas oo uu ka gaysan jiray xasuuq iyo baaba’, xitaa waxa uu gaaray in marka qofka aqalgalayo in Haweenayda uu Geedi Shaambow haysan jiray todobo maalmood, kadibna uu ku wareejin jiray ninkii qabay, waxa uu ahaa nin xitaa markay beeraha baxaan marka afar meelood loo dhigo saddex meelood qaadan jiray, xitaa xoolaha sidaas oo kale qayb badan ayuu ku lahaa, waxayna arritaaasi dhibaato ku keenay dadka deegaanka, waxayna xaaladdaas ku soo jiraan, ayaa maalmin maalmaha ka mid ah, nin iyo haweenay ku heshiiyey in ay is guursadaan ayaa gabadhii waxay ku tiri ninkii “Maxaa iga guursaneysaa waxaa iga dambeeya Geedi Baabow”, wiilkii oo u laab-qaboojinaya gabadhii ayaa wacad ku maray in jirkeeda uusan Geedi Baabow far saari doonin, waxaana dhacday in wiilkaasi uu abaabulay dhallinyaro fara badan, waxaana dhacday in Geedi Baabow xukunkiisii halkaas looga tuuray."

Maalinkii Geedi Baabow xukunka laga tuuray ayaa la sheegay in deegaanadaasi ay ka da’een roob fiican, waxayna dadkii degeen Barwaaqo iyagoo ka baxay xukunkii Geedi Baabow ee foosha xumaa."

Waxaa jirta qiso kale oo tan ku dhow kana dhacday deegaano ka mid ah dhulka Soomaaliyeed, ilaa iyo hadda lama oga sida ay run u sii tahay, waxayna qisaddaasi ahayd qisaddii Dheg-Dheer. waxayna Haweenay iyana si aad ah looga cabsan jiray waxayna deegaanka ku haysay dhibaato nooc kasta ah, waxayna gaartay heer ay dadka ay qalato, dadkuna waxay ahaayeen kuwo marka ay maqlaan Dheg-Dheer aad u walwala cabsi weynna ku beeranto, waxaana laga qaxay deegaano fara badan oo hoos imaan jiray Dheg-Dheer, waxayna dadku ka carareen in ay dhibaato ka soo gaartay Dheg-Dheer, waxay muddo ku jiraan xukunka Dheg-Dheer ayaa maalintii dambe dadka deegaanka tashadeen, waxayna ku heshiiyeen in ay iska qabtaan Dheg-Dheer, waxayna taasi keentay in xukunkii Dheg-Dheer laga taqluso, maalintii ay dhimatay ayay dadku isagu yimaadeen meel fagaare ah, waxayna ku qayliyeen “Dheg-Dheer dhimatay….Roobeey…..Roobeey. Dhulkii waa barwaaqo”."

8-dii sano ee ugu dambeysay dalka Mareykanka waxa uu xukunkiisa gacanta u galay nin la yiraahdo George W. Bush,oo ka soo jeeda xisbiga Jamhuuriga dadka qaarkiis ayaa ku tilmaamay xukunkaas mid la mid ah kuwii Dheg-Dheer iyo Geedi-Baabow, waayo dhinacyo badan ayay isaga mid yihiin, dadkii aad ayay u naceen, waxa uuna necbaanshihii ugu darnaa ka yimid dadkii horey u doortay, waayo waxa uu ku hogaamiyey dagaalo aysan raali ka aheyn iyo waliba in uu burburiyo dhaqaalihii dalka Mareykanka, waxayna dadku ay abaabuleen banaanbaxyo waaweyn oo ay iga soo horjeedaan Maamulka Bush gaar ahaan duulaamaddii uu ku qaaday wadamada Ciraaq iyo Afgaanistaan.

Bal dib u qooraanso waxa ka dhacay dalka Ciraaq gaar ahaan Xabsiga Abu-Gharib iyo waliba wadanka Afgaanistaan, waxaana la soo bandhigay sawiro ay dadku aad uga argagaxaan aadka uga xumaadaan, waxaana dhowr jeer Madaxweyne Bush laga codsaday in uu xukunka isaga dego, hase yeeshee waxa uu ku adkeystay in uu Mareykanka gaarsiin doono horumar iyo dimuquraadiyad, balse taasi bedelkeeda waxay noqotay in xitaa dhaqaalihii Mareykanka uu hoos u dhac ku yimaado."

Lo’ Kinsida, waa Lo’ door joog ah, waxayna isku raacdaan tiro badan oo koox koox ah, Lo’daasi marka uu Libaax damco in uu wax ka cuno isagoo aysan wax cabsi ah gelin cidna ka walwalsaneyn ayuu midkuu doono iska cunaa, walibana hortooda ayuu ku cunaa, maalin kale haddii uu soo baahda sidaas ayuu yeelaa, xaqiiqdii marka la fiiriyo 8-dii sano ee Busha uu xukumayey Bush, waxaana dhihi karnaa dunida waxay ahayd Lo’ Kinsidaas, waxayna Soomaaliya ka mid ahayd Lo’daas marba maalin la qasho, mudadaasi waa uu na saameeyey xukunkii Bush, iyadoo Soomaaliya oo aan cidna looga baqaneyn sidii la doonayo laga sameeyey xitaa waxaa loo soo adeegsaday gacan kale gaar ahaan kuwa Itoobiya oo uu Mareykanku dabada ka riixayo, maanta markii laga guuleystay Busha iyo Xulufadiisii, waxaad moodaa in Soomaaliya neef yar ka fuqday, hase yeeshee nin odey ah ayaa igu yiri “Waa dameer iyo labadiisa dhegood” oo uu ula jeeday in aysan waxba is dhaamin Bush iyo Obama, nin waayeel ah oo isna ka muuqato carro ayaa sidaan fikirkiisa ku saleynaya “Naartu meel qabow ma lahan” oo isna uu ku fasiray in Bush iyo Obama ay yihiin laba nin oo danaha Mareykan fulinaya, “Ka daroo dibi dhal” “Kud ka guur oo qanjre u guur) sidaasna waxaa fikirkooda ku saleynaya Soomaalida badankeed."

Guusha uu gaaray Obama iyadoo si weyn looga soo dhaweeyey adduunka gaar ahaan Afrika, haddana waxaa laga dhursugayaa waxa uu Obama la yimaado masraxa Caalamka, waxaana dabaal-dega ka socda Mareykanka iyo Caalamka intiisa kale ka dhigan yahay sida muuqata oraahdii ahayd “Dheg-Dheer dhimatay dhulkii nabad” oo u dhiganta “in Busha iyo xulafiisii meesha ka baxeen”, waxayse dadku hadalkaa ku darayaan in Obama uusan raacin wadadii Geedi-Shaabow (Busha iyo xulafadiisa) Waxan ku soo gabagabeynayaa “Gabayga yeeraya , Guuxaan baxaaya iyo Gurbaankan Geedi Shaamboowaa lagu Guurihaa “….Gabayga Yeeraya , Guuxaan Baxaaya iyo Gurbaankan Reer Buushaaa lagu Guurihaa

W/D Amiin Yuusuf Khasaaro

E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com

Go'aanadii Jabuuti: "Waa i Jiid aan ku Jiidee"... Akhri...