Cali Ciir Ama Ciidan Hel
“Saaxiibada Cali iyo
halganka C/llaahi tayada gaashaan-buurta Shariifka”
W/D: Cabdiwali Max’ed Axmed
E-Mail: Indho33@hotmail.com
kastoo qarnigaan 21-aad adduunka ay ku badan yihiin
ujeeddooyinka ku dhisan danaha gaarka ah, haddana Soomaalidu waxey ku maah
maahdaa, {Nabar aad fileysay nusqaan mooyee naxdin ma laha}, Soomaalida
oo jahawareer muddo soo jiitamayey oo uu ugu weyn yahay dowlad la’aan iyo kala
dambeyn la’aan lasoo daristay waxyaabihii caamka ahaa ee dadka ka dhaxeyn jiray
ayaa waxaa caadi noqotay muddadii 15-ka sano aheyd in halkii lag
raadin lahaa maslaxadda ummadda in laga doorbido in la raadiyo dano gaar ah oo
hadba lagu doono xoog iyo xeelad tii ay ku hollan tahay.
15-kii Oktoobar 2002-dii waxaa magaalada
Eldored ee ku taalla galbeedka dalka Kenya ka furmay shir dib u heshiisiin ah oo
Soomaalida la isugu yeeray in ay uga arrinsadaan masiirkooda heshiisna ay ku
gaaraan halkaas kuna dhistaan dowlad loo dhanyahay oo u adeegta dadkeeda,
khilaafaad iyo is jiid jiid badan kaddib, waxaa shirkii loo wareejiyey deegaanka
Mbagathi ee duleedka magaalada Nairobi, waxaana halkaasi lagu dhisay Baarlamaan
ka kooban 275, kaddibna waxey doorteen guddoomiye, kaddibna waxey doorteen
Madaxweyne, Madaxweynihiina wuxuu magacaabay Ra’isul wasaare, Ra’isul
wasaarihiina wuxuu dhisay xukuumad.
Soomaalidu siyaasadda waxey ka taqaanaa nooca laba rogaalka, oo
ku dhisan in aan xulufo la’aan aan la gaari karin wax guul ah marka ay joogto
meel marinta dano siyaasadeed, taasina waxaa dadiil u ah wixii dhacay kaddib
dhismihii Xukumada Cali Max’ed Geedi, hadda oo sanad ka badan laga joogo
magacaabistii Cali Max’ed Geedi ayaa waxaa soo baxay in maanta khilaaf weyn oo
gaaray in beesha caalamka horteeda la iska dacweeyo uu dhex yaalo Madaxweyne
C/lllaah Yuusuf iyo Ra’isul Wasaare Cali Max’ed Geedi oo ahaa saaxiibo aad isugu
dhow, taas bedelkeedana ay maanta taagan tahay in Guddoomiyaha Baarlamaanka iyo
Madaxweynaha oo mudo sanad ka badan siyaasadda ku coloobay ay isku mowqif ku
yihiin geedi socodka siyaasadda Soomaaliya.
Siyaasiyiinta Soomaalida marka hab dhaqankooda la eego waxaa
lamaga maarmaan ah in laga fekero labo qodob oo kala ah in Cali Max’ed Geedi oo
ah Ra’isul Wasaaraha Xukumadda KMG ah ee hadda siyaasad ahaana diiday qorshaha
Madaxweynaha iyo Guddoomiyaha Baarlamaanka iyo in badan oo ka mid ah
mudanayaasha Baarlamaanka in meel marinta siyaasadiisu ay ku xiran tahay labada
qodob ee ah Cali ciir ama ciidan hel taasoo ah mar haddii Madaxweynihii iyo
Guddoomiyihii Baarlamaanka ay iclaamiyeen in 26-ka Feberaayo la isugu
yimaado magaalada Baydhabo Calina uu ka mid yahay Xildhibaanada laga sugayo
fadhigaas waxaa u furan waa laba qodob midood midda koowaad waa in Ra’isul
wasaaruhu xeer jajab ka galo sidii meel dhexe la isugu keeni lahaa isaga iyo
labada mas’uul ee ugu sarreysa dowladda taanaasulna uu ka sameeyo waxyaabaha
sida gaarka ah isaga ula xiriira fashilkana ku keeni kara qabsoomidda kulanka
Baarlamaanka si uu ugu badbaado xilkiisa isfahamna uu dhex maro isaga iyo
madaxda kale iyo qodobka labaad oo ah in Geeddi uu bilaabo arrin uusan xil isaga
sarin oo ah sidii uu u heli lahaa saaxiibo tiro iyo misaan ku leh Baarlamaanka
dhexdiisa isla markaana uu ku dadaalo sidii uu iskaashi uga heli lahaa
siyaasiyiin ama ha ahaadeen hogaamiyayaasha hubeysan ama kuwa gacanta ku haya
gobolo muhim u ah dowladda.
Haddii uu Cali helo saaxiibo tiro iyo tayo ku leh gudahah
Baarlamaanka waxaa imaaneysa in gorgortan ay gali weyso in laga qanciyo Cali
Max’ed Geeddi waxyaabaha uu tabanayo waxaa kale oo ayaduna muhiim ah in Ra’isul
wasaare Geeddi uu helo siyaasadda hogaamiyayaal miisaan ku leh gobalada dalka
iyo tan dowladda nafteeda, haddii labadaas qodob ay u suuragasho Ra’isul
wasaaraha waxaa shaki galaya qabsoomidda kulanka Baydhabo, taasoo macnaheedu
yahay in Cali uu helay ciidan ka gacan siiyo marxaladda adag ee siyaasaddiisu
gashay, laakiin, waxaa arrintaas barbar socota culeyska Cali Max’ed Geeddi uu
yeelan karo haddii uu waayo labadaas qodob oo muhimka u ah, sababtoo ah haddii
Cali waayo saaxiibo xildhibaano ah iyo rag miisaan ku leh doorka siyaasadda
dalka, waxaa u suurta galaya Madaxweynaha iyo guddoomiyaha Baarlamaanka iney
helaan aqlabiyadda xildhibaanada isla markaana ay helaan taageerada shacabka
taasina waxey soo dadajineysaa in Baarlamaanku uu ka fariisto xukuumadda Cali
Max’ed Geeddi kalsoonidana lagalala laabto, taasina waxey u sahleysaa
Madaxweynaha inuu soo magacaabo Ra’isul wasaare cusub kaddibna uu kalsooni uga
heli karo xildhibaanaddii xil ka qaadista ku sameeyey Ra’isul wasaare Cali
Max’ed Geeddi, halkaasna waxaa ka soo baxaya Madaxweyne, Guddoomiye Baarlamaan,
Ra’isul wasaare iyo xukuumaddiisa iyo Baarlamaan wada shaqeynaya, taasina haddii
ay dhacdo waxey muujineysaa inuu Cali u ciiray ciidan la’aan darteed, (Saaxiibo
la’aan).
Illaa iyo hadda ma cadda siyaasadda Cali Max’ed Geeddi laakiin
warar siyaasadeed ayaa tilmaamaya in habeenkii uu Cali kasoo baxayey magaaalada
Nairobi uu kulan saacado qaatay la yeeshay mudanayaasha ka yimid Jowhar, waxaana
la tilmaamayaa inay jiraan waxyaabo isla meel dhigeen, haddana waxaa ku sugan
magaalada Jowhar in ka badan 50-mudane oo ay ka mid yihiin labada ku xigeen ee
Guddoomiyaha Baarlamaanka, sidoo kale waxaa barnaamijkaan diidan Max’ed Dheere
oo ah ninkii dowladda ku marti galiyey Jowhar, waxaan sidoo kale la hubin
mudanayaal badan oo ku sugan Muqdisho is reeb reebka meesha ay u liici doonaan,
sidoo kale waxaa soo baxaya in reer Jowhar ay helayaan siyaasad dibadda ah gaar
ahaan qaar ka mid ah waddamada sida rasmiga ah ugu lugta leh siyaasadda
Soomaaliya oo laga tilmaamay dowladaha Itoobiya iyo Talyaaniga.
W/D: Cabdiwali Max’ed Axmed
E-Mail: Indho33@hotmail.com
Afeef: Aragtida qoraalkan waxaa leh qoraag aku
saxiixan
|