Bac Madow !!

W/D: Amiin Yuusuf Khasaaro

E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com

Muqdisho, Soomaaliya

---

Soomaalida inta badan way shareystaan wixii madow, haddii ay arkaan Mukulaal Madow, waxay yiraahdaan "Acuudi Billaahi), haddii ay arkaan Dooro Madow si taa la mid ah ayay yiraahdaan, waxyaabaha kale ee ay shareystaan waxaa ka mid ah qofka qaata dharka Madow oo qofkii ay ku arkaan, waxay yiraahdaa (Ma jin ayaa wax kuu galay).

 

Waxaan oo dhan waxaan tusaale kaga dhiganayaa, dhawaan ayaa aniga oo saaran Gaari BL ah oo kuwa dadweynaha ayaa Islaan i ag fadhiday inta ay istaagtay ayay mid kale sii taabatay, tii la taabtay ayaa tiri "Eedo maxaa jira?, waxayna ugu jawaabtay inta ay u soo dhawaatay "Bac Madow ayaa Gaariga saaran". gabadhii iyada oo wax hubsan ayay qaylo ku dhifatay, waxayna tiri "war ka soo dega gaariga bac madow ayaa saarane", dadkii waxay noqdeen kuwo dariishada ka booda iyo kuwo albaabkii isku jiiray, aniga inta aan dhaqaaqi kari waayey oo meeshii ku qaboobay ayaan Alle Talada saartay, waxaase ka sii yaab badneyd in Bacdii laga cararayey ninkii watay isna inta uu Bacdiisii dhegta ku dhegay dadkii ka daba cararay, habartii iyo gabadhii horey isku tusay bacda ayaa iyana mar kale ku qayliyey "War ninkan ayaa sida ee naga daba reeba", allow nin aan wax ogeyn ha cadaabin, maba oga in bacda laga cararayo ay tiisa tahay isna uu ka daba sido dadkii ka sii cararayey.

 

Ninkii inta uu yaabay ayuu istaagay ayaa waxa uu yiri "War sidee wax u jiraan", waxaase warkiisii ka xoog batay hadaka oo ay oranayeen "Wa bacda dhig?", goor dambe ayuu tusay dadkii bacdii iyada oo wali laga baqanayo, waxaase la arkay in bacdu bur ku jiro, dadkii ayuuna weydiiyey in bacdaan burku ku jiro ay ka cararayeen in kale, laakiin iyagii ayaa ugu celiyey "adba waad naga daba carareysay, ee adna maxaad ka carareysay?", mar dambe ayuuse yiri "Fuley hooyadii ma gablanto", waxaan soo xusuustay sheekadii ahayd Ridu gar leh, Riyuhuna gar leh.

 

Dadkaan gaariga ka degoo cararay ee is jajabiyey in ay cararaan gar ayey u lahaayeen, ninka laga cararayna in uu daba cararana gar ayuu u lahaa, waayo way wada macaadeen, oo dhowr jeer ayay la kulmeen iyo waxyaabo qaraxa oo lagu soo qariyey bac madow.

 

Bac Madowda xliyadan dambe waxay noqotay mid si aad ah loo shareysto oo laga naxo, mararka qaar waxaa dhaca in habeenkii marku dadku jiiftaan oo uu waagu baryo ayaa waxaad gurigaaga hortiisa ku arkeysaa Bac Madow buuxda, qofka Xamar intaa deganaa waa uu fahmayaa in bacdaasi ku jiraan qashin, balse dadka kale waxa uu is weydiin karaa cidda meeshaan uga tagtay bacda, waxyaabaha kale ee bacdow dhacdooyinkeeda ka mid ah, in nin taksiile ah ay raacday Haweenay, waxayna fuushay gaariga gadaalkiisii dambe, waxayna wadatay bac madow, markii ay degtay oo ay taksiilihii siisay lacagtii ayay haweeneydaasi waxay gaarigii kaga tagtay Bac Madow.

 

Ninkii taksiilaha ahaa ayaa mar dambe waxa uu taksigii ku arkay bac, markii uu fiiriyeyna waxaa ku jiray canug maalmo dhalan, kadibna aad ayuu uga naxay, waxa uuna ku qasbanaaday in uu canugii koriyo, ama uu dad kale la raadiyo si ay u koriyaan.

 

Ma yara Bac Madow xiliyadan dambe waxa ay kasbatay, waxaa dhacday in haweenay laga dilay labo wiil oo ay dhashay, gartii dilka labadaasi wiil ayaa waxaa lagu ballamay in todobaadka soo socda la isga yimaado, markii ay Odoyaashii albaabka ka soo galeen ayay waxay aragtay odey sida Bac Madow, haweeyneydasaas ayaa inta ay ninkeedii ku jeesatay waxay ku tiri "Wiilasheenii qaaliga ah ee intaas oo sano soo korinayney, maanta maxaan ka heleynaa bacdaas madow, oo aan ogahay waxa ku jira halka ay ku dambeyn doonaan". Odoyaashii markii lagu yiri "waxaan idinka sugeynay diyo labo wiil ee sidee wax u jiraan", waxaan soo booday odey kale oo yiri "Doraad ayaad labo canug naga disheen, waxaadna bixiseen bac madow, waana xeerkii noo yiilay tan iyo awoowayaal", balse haweeneydii ilmaha la dilay ayaa ku calaacashay "alla diintu wanaagsanaa haddii siday tahay loogu dhaqmi lahaa, waayo labadeydii wiil kama heleen bacdaas madow".