Soomaaliland: Shaley Xabadi Keentey , Xabadi Sugto Maantana Qarax keentey ,
Qarax sugto
W/D:
Amiin Yuusuf Khasaaro
E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com
Muqdisho, Soomaaliya
Soomaalidu waxay tiraahdaa Geeridii Galbeed laga sheego Gondaahaaga ka eeg waa
murti inta badan soo if baxda waqtigeeda ha dheerooto amaa ha dhawaato , iyadoo
sidaasi ay jirto ayaa hadana soomaalida aysan ku baraarusaneyn Murtidaas mar
kastana waxaa haboon ama ay tilmaameysaa in aan la isku fiirsan dhibaatada midi
doonto ha noqotee, Waxaan soo xasuustey Waagii reer Waqooyiga ama Soomaaliland
ay ka socdeen Dagaalada iyo burburka ayaa dadkii ka soo barkacay deegaankaas oo
qaarkood soo gaarey Koonfurta Soomaaliya , dadkaas oo ay ka muuqatey Diif Iiyo
Darxumo ayaa dadkii reer Koofurka waxay dadkaas intii ay soo dhaweeynlahaayeen
dhibaatadooda uga damqan lahaayeen u bixiyeen XABADI KEENTEY iyaga oo rer
waqooyiga is giijinayaa iskana dhicinaya reer koofurka ayaa dadkii reer
waqooyiga ahaa waxay ku jawaabeen XABADI SUGTO nabasigaas waa uu soo deg degey
oo ma dheeraan dadkii loo bixiyey Xabadi sugto waxay mar qura ku baraarugeen
Xabad ka socoto magaalada Muqdisho , waagaas xabadii bilaabatey weli waa socota
oo ilaa iyo hada ma degi waxaan is iri armey reer waqooyiga idiin Habaareen
maadaama aan gacmo furan lagu soo dhaweyn ,reer waqooyiga markiiba waa is daba
qabteen oo caqligoodii ay kaashadeen waxayna ku tashadeen in ay maamul
sameysataan
Waqtigii reer waqooyiga ay noo bixiyeen Xabad Sugto waxaa ka soo wareegtey 20
sano ilaa iyo waqtigaa majiraan nin reer waqooyi ah oo yiraahda war reer
koofureedka sidaa hala daayo waa walaalaheen ama waxaan u fidineynaa Gogol
nabadeed maadaama ay reer waqooyi ay noooga waaya aragsan yihiin sida loo xaliyo
dagaalada sokeeyey soomaalidu waxay tiraahdaa SAAN AROOROYAAD DIB LAAMA RAACO ,
waxaana wanaagsan in la iska iloobo wixii dhacay maadaama aan ku kala liidan
wixii ka yimid oo dhiibaato ah Dowladii Maxamed Siyaad waayo haddi reer
waqooyiga markasta ku celceliyaan waa nala la burburiyey waa nala barakiciyey
waxaa xaqiiqo ah in dhibaatadaas ay idiin kaga horeeyeen Maamulka Puntland oo
dadkooda laga dhigey wax la diley wax la barakiciyey iyo wax la kufsadey
dhibaatada kuma ekaan Puntland oo waxay u gudubtey Gobolada Dhexe iyana wixii ka
dhacay waa lawada ogaa marka waxaan leeyahay siyaad Bare dhibaatada waa noosimey
ee ma hayn in aad isku gooni yeeshaan
Xiligan waxaa Koofurta ka socdo dagaalo lagu riiqmey oo caalamka looga
aqoonsadey dhibaatadii ugu xumeyd ee ka dhacda adduunka hadaba reer waqooyiga
loogama sheekeyn maayo waxaa ka socda oo maalin walba waxaa dhegahooda ku
maqlayaan ama indhahooda ku arkayaan waxa ka dhacaya Koonfurta oo ay sameeynayaa
Ciidamada Itoobiya iyo kuwa kale
Reer waqooyiga maanta waxay haystaan nabad waxaana Ilaah uga baryayaa in uu u
sii siyaadiyo nabadaas hase yeeshee walaalaheen reer waqooyiga waxay ahayd in ay
gacan ka geystaan Xalinta dhibaatada ka taagan Koonfurta oo aysan ku fiirsan
balse waxaan calool xumaadey markii koox wariyayaal ah laga masaafuriyey
Magaalada hargeysa oo maamulka Daahir riyaale ku yiri waxay wariyayaashas
xumeynayaan Xiriirka Itoobiya iyo Soomaliland balse qoraaladoodii markaan dib u
raacay wariyayaashaas inta badan waxay ahaayeen kuwo ammaani ka buuxdo gaar
ahaan maamulka Daahir Riyaale yaan war kuugu daaline wariyayaashaas waxaa gacmo
furan ku soo dhaweeyey Reer Jabuuti waxaa la yaab leh reer jabuuti waa walaalo
naga yara durgsan marka loo fiiriyo reer waqooyi ee waxay ahayd in dadkaaas
madax saartaan gabar walaalshey ah oo u cararay Magaalada Hargeysa ayaa iydoo
lugeyneysa faras Magaalaha Hargeysa ayaa gabar reer waqooyi ah ka hor timid
markaas inta sida u fiirisey ku tiri ” Alla walaale MA QARAX KEENTI BAA “ inta
caroodey ayay waxay goostey in aan iska celiso gabadha markaas bay ku tiri”QARAX
SUGTO”Gabadhii reer waqooyiga inta xanaaqdey bay damacdey in la dagaasho waxaase
qayladoodii ku soo baxay dad kale oo reer waqooyi ah dadku isku mid goobtaa
waxaa dhacdey in gabdhii tiri Qarax keentey lala safto balse nin odey ah ayaa
yiri gabadha na tiri Qarax keentey waa saxsan tahay waayo Markii aan gaarney oo
aan Qaxooti ku noqoney Muqdisha waa taan is dhafsaney Xabadi Keentey iyo xabadi
sugto maanta daw bay u leedahay in ay na tiraado Qarax sugto waayo dhibaatadii
baan ku fiirsaney marka waxaan leeyahay reer waqooyi Candhuufta dib ha u liqaaan
oo wixii hore ha iska Ilooban inta ay goori goor tahay waxayna soomaalida
tiraahdaa Nabsi waa ma daale , odeygii qaar baa taageeeray oo yiri waa runtii
hase yeeshee kuwii mintidka ahaa ama xaqjirka oo ay ku weyneyd Gooshasada waxay
yiraadeen yeyesan gabadhaas dib dambe noogu noqon Ereygaa
Xaqiiqda la iskama indho tiro runtii maanta reer waqooyiga waxaan uga baahneyn
gacan weyn waayo si naba kuma kala maarano , ninkii odeyga ahaa isagoo sii socda
ayuu yiri “war reer waqooyigow dib isugu laabta ogaadana in taariikhdu iyadu ay
is qori doonto
Soomaalida waxay afkooda ka yiraahdaan waa tii la arko haddii reer koofur ay
noqdeen Qarax keentey reer waqooyigiina la yiri Qarax sugto markii aan dib u
fiiriyey Oraahyadaas la is dhaafsadey waxaa ii soo baxday reer Waqooyiga ay
yihiin qarax Sugto waayo Meel aan sidaa uga dheereyn dhulka reer waqooyi waa
Puntland waxaa ka bilowdey qaraxyadii waxaana magaalada Boosaaso ka dhacay dhowr
Qarax iyo dilal qorsheysan waxaana dhihi lahaa reer waqooyiga in ay meel iska
dhigaan Qabyaaladda una soo jeestaan sidii walaalahooda u samatabixin lahaayeen
, waana xaqiiq qarax ka bilowdey Muqdsho Maantan sii marayaa Puntland uu gaari
doon meelo ka sii fog Hargeysa
Waagi Maxkamaha ay la wareegeen Koofurta waa la ogaa wixii ka soo yeerey reer
waqooyiga reer Puntland oo waxaa afkooda ka dhamaan waayey Kitaabka waan
qaadaneyna waana isku xukumeynaa Waayo xiligaa waxaa saameyn idiin ku yeeshey
Wixii ka dhacay Muqdisho waxaana ogaataan in dabka ka holcaya Muqdisho uu u eg
yahay mid mid ku faafi doona Gobolka Geeska afrika ayna arrintu Noqon
doonto”LAGAA BARAYOO LAGAA BADI”
Aniga oo lugeynayaa Agaagaarka lambar afar ayaa waxaa iga horyimid wiil
dhalinyaro ah markaas buu iyiri “ walaal goormey naga baxayaan Itoobiyaankaan
Xooga nagu haysta “markas baa iri “ma garanayo “wuxuu idaba dhigey “ walaal
itoobiya waxay haysataa dalka oo dhan ha noqdaan Koonfur Soomaalind iyo Puntland
“ markaas baan Iri walaal Soomaliland iyo Pundland ma Itoobiyan baa jooga
“makAasuu iyiri” haddi Koofurta Xoog ku haystaan Soomaaliland Puntland
Fikradahooda ayaa ka shaqeeya “ waxan soo xasuustey Safarkii uu dhawaan ku tagey
Magaalada Hargeysa Taliyaha ciidamada Itroobiya ee soomaaliya Gen Gabre waxaana
halkaa kaaga muuqda in Itoobiya ay ku sugan tahay meelkasta oo soomaaliya sidoo
kale waxaan soo xasuustey mar aan gaarey magaalada hargeysa in ay damceen dad
itoobiyaan ah oo ka soo cararay Dalkood in ay sameystaan Munaasabad ay ku soo
bandhigayeen waxa ay uga soo carareen Itoobiya waxaana dhacdey in Maamulka
Daahir Riyaale uu ogolaadey balse daqiiqadihii ugu dambeeyey ayaa joojiyey ama
la banadey Munaasabadaas ka dib markii ay sidaa Itoobiya ku amartey Maamulka
riyaale waxaana arrintaan ka caroodey Hay adda Qaxootiga UNCHR oo saraakiisha ay
sheegeen in ay xaq u leeyihiin in dadkaas ay dhigtaan Munaasabadaas bals waxaa
la qaatey amarkii Itoobiya marka waaxaqiiq in Itoobiya ay tahay mid nawada
haysto balse waxaan uga bixi karnaa anagoo wada tashano waxaana ogaataan
Falaartii laga ganey Muqdisho Cid waliba filo.
Yaa hor-taagan in ay
aqoonsi hesho Somaliland?..Akhri...
W/D Amiin Yuusuf Khasaaro
E-Mail amiinkhasaaro@hotmail.com
Faafin: SomaliTalk.com | March 18, 2008
Tartankii 18 aad ee kubadda cagta ee Gobolada oo ka furmey Jowhar
|