Madaxda IDS oo Kismaayo iyo Kisumu (Kenya) kala Booqanaya

 
C/Waaxid C/hi Khaliif

London, UK

cabdulwaxid@hotmail.com

---

Ilaah baa mahad leh. Nabadgelyo iyo naxariis nabi Muxamed korkiisa ha ahaato. 

“Waa adduunyo bogga laga rarayo oo tuurta laga ceynshay!” IDS waxay u taagantahay Isbaheysiga Dib-u-xoreynta Soomaaliya laakiin meesha isbaheysi ma joogo oo waa lakala baxay. Qolo waxay ku biireen dagaaloogayaal; kuwana halkoodii bey joogaan. Waxaa la yaab leh dalxoreeyayaashu waxay sheegteen iney dagaalooge Barre-hiiraale saareen halka kuwa kale leeyihiin Cabdi Qeybdiid iyo Darwiish baan wax la qeybsaneynaa! Kuwii Cabdi Qeybdiid wax la qeybsaday waxay booqanayaan Nairobi iyo Kenya halka kuwii Asmara booqanayaan Kismaayo iyo gudaha Soomaaliya. 

Dalxoreeyayaashu waa fahmeen xaddiiskii ahaa in munkarka gacanta lagu suusho qofkii awooda. Laga soo bilaabo Kismaayo ilaa Afgooye ma laha isbaaro. Laga bilaabo Xamar ilaa Gaalkacyo ma laha isbaaro. Laga bilaabo Xamar ilaa Baydhabo ma laha isbaaro. Ka warran haddii la dhihi lahaa ha la sugo inta Golaha Ammaanku naga qaadayaan isbaarooyinka oo aan huteello iska seexanno? Sheekadu ma joogto gabadhii tiri sagaal wiil iyo wadaad baa ila dhashay! Sidee u dulloobeen wadaado waagaas. Inkastoo mar kasta ay joogeen faro-ku-tiris culumo ah oo fiican laakiin waxay u bateen calooshood-u-shaqeystayaal fekeray xeelad ay dadka xoolaha kaga qashaan – lafaha buurbuuran ee ridu waa balaayee, wankii bari leh iyo bariis subag leh baa belaayada kaa xijaabee! Micnuhu waa wixii xerta loo qolo baa belaayada celiya ee maaha kuwii cid kale qashaan.  

Dal-xoreeyayaashu nabi Muxamed (SCW) bey raaceen. Xasuusta dagaalkii Badar, Uxud, Axzaab, Fatxu-Makkah, iyo Xuneyn. Soow geesinimadii nabiga (SCW) ma xasuusanno? Ma taliskuu fariistay mise Uxud iyo Xuneyn khatar buu galay oo isaga iyo gaaladii baa is hor istaagay? Ka warran haddii nabi Muxamed (SCW) la eedeeyo oo la dhaho xikmad ma lahayn maxaa yeelay Qureysh iyo xulufadeedii baa iyagoo toban kun ka badan hareereeyey Madiina?! Marka haddii dhib dhacdo ma aha in halgamayaashu khaldanyihiin ee waa la is imtixaamayaa. Ilaahay waa imtixaamay kuwii Asmara isagu tagay. Weli lama dhihi karo kuwa jooga Asmara waa dad wada fiican ee waa qof walba iyo Alla-ka-cabsigiisa.  

Culumada Carbeed ee Sacuudiga buuxda weydiiya Axmed Binu Xanbal, Ibnu Taymiyah iyo Ibnu Qayim? Ma xabsi, xarbi iyo xaq-sheegid bey ku jireen mise gogol bey ku dangiigeen sida culumo badan sameyso? Maxay culumada uga qiseysaa oo u ammaantaa sida Ibnu Taymiyah ula dagaalay Tataarkii halka ay qaarkood dacaayad ka fidiyaan kuwa Soomaalida ah ee Tigreega kula dagaalaya Soomaaliya? Cidna Ilaahay uga tazkiyeynmeyno laakiin waxaan u rajeynaynaa Shariif C/Nuur inuu ku taaganyahay manhajka saxiixa ah. Mar qolo sheekh Muqbil (AUN) ay ku direen sheekh Shariif oo sheekh Muqbil si ka fiirsasho-la’aan ah u eedeeyey Shariif C/Nuur bey su’aal kale weydiiyeen oo ku saabsaneyd dadka ka dagaalaya gudaha Itoobiya dabadeedna sheekh Muqbil wuu banneeyey isagoo soo daliishaday Abuu Jandal. Ogoow sheekh Muqbil wixii Shariifka loogu diray waxay ahayd wuxuu banneeyey in wadaadada Luuq kula dagaalaan Tigree soo weerartay Soomaaliya! Wixii Shariifka lagu heystay ka badan baa sheekh Muqbil fasaxay! Maalintaas baan arkay sida Ilaahay dhaqso u aqbalo dacwada madluunka (Shariif C/Nuur). Marka waxaa socda weerar seddex dhan ah: kuwa culumo sheeganaya oo caayaya Shariif C/Nuur iyo culumada waaweyn, kuwa dhiiggii shuhadada been ka dhigay markey dagaaloogihii dartiis loo daadshay la soo dhoweystay iyo cadow gudo iyo dibad leh oo Tigreegu horboodayaan. Marka jihaadka Tigreega lagu saarayo ninna la weydiinmaayo. 

Ramadaan baa la joogaa ee maa Ilaahay laga baqo. Waddankii Tigree iyo Tigree-raac baa heysta. Ma sidii reer Binu Israa’iil Muuse (CS) ku dhaheen oo ahayd: Muusoow adiga iyo Rabbigaa jihaadka gala; annagu halkan baan idiin fariisaneynaa baan dhahnaa! Iyadoo waddanka Tigree heyso qofkii dhaha: Golaha Ammaanka ha naga saareen; annaguna huteello baan hurdeynaa soow khalad maaha? Dal-xoreeyayaasha qaar ka mid ah sida labadii nin ee wanaagsanaa ee reer Binuu Israa’iil bey leeyihiin war walaalayaaloow ka soo taga huteellada oo noo imaada haddaan dagaalanno Ilaah baa guusha na siinayee. Wataas hadda dal-xoreeyayaasha ay maalin kasta tagaan Wanlaweyn oo u dhaxeysa Xamar iyo Baydhabo. Hadda wataas qolyaha Jibuuti ku jiraan Tiiha. Maraykan iyo Beesha Caalamkey kula shirayaan Nairobi; Jowharna dhib bey la rabaan iyo isku-dhac. Madax dib-u-xoreyn bey sheegtaan mana utagi karaan waddankii iyo dadka ay sheegaan iney madaxda u yihiin sida muuqata. 

Hadda waxaad moodda in Golaha Ammaanka garabkii Jibuuti ku leeyihiin ma geli karno Soomaaliya oo waxaa jooga qoom dhimasho raba marka soo heshiiya markaasaan ciidamo soo direynaa! Haddii la heshiin karo maxaa ciidan loo rabaa? Waxay rabaan iney isku diraan sidii Ciraaq la yeelay laakiin Soomaaliya Ciraaq maaha. 

Qofkii dal-xoreeyayaasha xukuma waxay ahayd inuu tago Kismaayo markii dagaalooge laga xoreeyey ee ma ahayn inuu booqdo Kisumu iyo Nairobi! Kuwa Asmara ma aadin Kisumu ee waxay aadeen Kismaayo. Waa arrintaas waxa hadda Beesha Caalamku is kaga dhaaftay maaweeladii oo ay arkeen cidda ah dalxoreeye iyo cidda xukunta. Marka Jibuuti iyo Kenya waxay ka tirsanyihiin IGADD. IGADD waxay kaloo noqon kartaa: Isbaheysiga, Garabka Asmara Diiday (Dibad-joog). Waxaan kula talin lahaa dalxoreeyayaasha in ay u magacaabaan qolyaha Jibuuti jooga in loo xilsaaro arrimaha qubo-joogta Soomaalida. Runtii Soomaali badan baa qurbaha ku nool marka kuwaas ha lagu sharfo si ay maalinna Nairobi shir ugu qabtaan maalin Qadar iyo Sweden. Ilaahay horti, booqashada Kismaayo, Kabsuuma, Kisumu iyo Kampala kala wanaagsan.